पश्चिम नेपालबाट मनसुन बाहिरिएको छ।    नेपाल मौसम विज्ञान विभागअन्तर्गतमो मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले आज असोज १७ गते शनिबार बुलेटिन जारी गरी पश्चिमका केही प्रदेशबाट मनसुन हटेको जानकारी दिएको हो।    महाशाखाले भनेको छ, ‘आज मिति २०८३ असोज १७ (3rd October, 2026) का दिन यस वर्षको मनसुन नेपालको सुदूरपश्चिम प्रदेश, कर्णाली प्रदेशलगायत लुम्बिनी प्रदेशको पश्चिमी भूभागका धेरै स्थानहरू र गण्डकी प्रदेशको पश्चिमी भूभागका थोरै स्थानहरूबाट बाहिरिएको छ।’   मौसमविद्का अनुसार मनसुन एकैचोटि पूरै देशबाट बाहिरिँदैन। यो प्रणाली देशको पश्चिमी क्षेत्रबाट क्रमश: हट्दै हट्दै पूर्व कोसी प्रदेशबाट बाहिरिन्छ। मनसुन देशभरबाट पूर्ण रूपमा बाहिरिन केही दिन लाग्छ।  नेपालबाट वर्षा यामको मौसम प्रणाली मनसुन बाहिरिने औसत मिति अक्टोबर २ तारिख हो। यद्यपि यो औसत मिति मात्र भएकाले मनसुन ठ्याक्कै यही दिन नेपालबाट बाहिरिँदैन, यसको केही दिन अघि वा पछि बाहिरिन्छ। यसपटक औसत मितिको भोलिपल्ट अर्थात् अक्टोबर ३ तारिखका दिन देशका केही प्रदेशबाट मनसुनको प्रभाव हटेको हो। अब केही दिनमा देशका बाँकी स्थानबाट पनि मनसुन बाहिरिने सम्भावना रहेको मौसम महाशाखाले जनाएको छ।    नेपालमा मनसुन भित्रिने औसत मितिचाहिँ जुन १३ तारिख हो। यस वर्ष मनसुन यो मितिभन्दा ६ दिन ढिला जुन १९ तारिख (असार ५ गते) कोसी प्रदेशबाट प्रवेश गरेको थियो र क्रमश: फैलिँदै जुन ३० तारिख (असार १६ गते) सुदूरपश्चिम प्रदेशसम्म पुगेको थियो अर्थात् देशव्यापी भएको थियो।    मनसुन अवधिमा नेपालमा मनसुनी अर्थात् पूर्वी वायु चल्छ भने यसको अन्त्यपछि पश्चिमी वायुको प्रभाव बढ्छ।     मनसुन पूर्ण रूपमा अन्त्य भएपछि पोस्ट-मनसुन सुरु हुन्छ। यो सिजन २ महिना- अक्टोबर र नोभेम्बरसम्म रहन्छ। अनि डिसेम्बरदेखि विन्टर अर्थात् जाडो याम लाग्छ। विन्टर अर्थात् हिउँद ३ महिना अर्थात् फेब्रुअरीसम्म रहन्छ।    अनि मार्च १ देखि प्रि-मनसुन लाग्छ। प्रि-मनसुन ३ महिना-मार्च, अप्रिल र मेसम्म रहन्छ।   यद्यपि मनसुन नभित्रिँदासम्म प्रि-मनसुन नै रहेको मानिन्छ। मनसुन सुरु भएपछि यो सिजन अन्त्य हुन्छ।    मौसमविद्का अनुसार प्रि-मनसुन, मनसुन, पोस्ट-मनसुन र विन्टर गरी नेपालको मौसमलाई जम्मा ४ भागमा वर्गीकरण गरिएको छ।   आजका लागि यस्तो छ मौसम प्रक्षेपण २०८३ असोज १७ गते (शनिबार)   दिउँसो : कोसी, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका हिमाली र पहाडी भेगमा साधारणतया बादल लाग्नेछ। कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका हिमाली र पहाडी तथा देशका तराई क्षेत्रमा आंशिक बादल लाग्नेछ। कोसी, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका हिमाली र पहाडी भूभागका थोरै स्थानमा मध्यमसम्म तथा कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका हिमाली र पहाडी भूभागका एक-दुई स्थानमा हल्का वर्षा/हिमपातको सम्भावना छ। मधेस प्रदेशलगायत कोसी र बागमती प्रदेशका तराई भूभागका एक-दुई स्थानमा मध्यमसम्म वर्षाको सम्भावना छ।   राति : कोसी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका हिमाली र पहाडी भेगमा साधारणतया बादल लाग्ने तथा लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका हिमाली र पहाडी भूभाग तथा देशका तराई क्षेत्रको आकाशमा आंशिक बादल लाग्नेछ। तराई भूभागमा बिहानपख हुस्सु लाग्नेछ। कोसी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका पहाडी र तराई भूभागका एक-दुई स्थानमा मध्यमसम्म वर्षाको सम्भावना छ।

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)ले संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभामा भोटेकोसी विपद् केन्द्रित सम्बोधन गर्न प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाह (बालेन) लाई निर्देशन दिएको छ।   आइतबार बसेको रास्वपा सचिवालय बैठकले महासभामा उठाउनुपर्ने विषयमा प्रधानमन्त्री शाह र परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाललाई निर्देशन दिएको हो।   रास्वपा सचिवालय बैठकको निर्णयमा भनिएको छ, ‘संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभामा सहभागी हुन जान लाग्नुभएका सम्मानीय प्रधानमन्त्री, परराष्ट्रमन्त्रीलगायतको कार्यदललाई नेपालको भोटेकोसी विपद्सँग जोडिएका बहुआयामिक पक्षहरू, बदलिँदो राजनीकि परिस्थिति, समृद्धि, अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र विश्वमञ्चमा नेपालको भूमिकाका विषयमा सम्बोधन केन्द्रित गर्नेगरी तयारी गर्न नीतिगत निर्देशन दिइएको छ।’   प्रधानमन्त्री शाह राष्ट्रसंघको महासभामा भाग लिन असोज ८ गते अमेरिका जाँदै छन्। त्यस्तै, परराष्ट्रमन्त्री खनालले भने आइतबार साँझ अमेरिका प्रस्थान गरेका छन्।    भोटेकोसीमा आएको बाढीले जनधनको ठूलो क्षति गरेको छ। अहिलेसम्म एक हजार चार सय शव भेटिएका छन् भने करिब ६ हजार जना सम्पर्कविहीन छन्। विपद्ले रसुवा, नुवाकोट र धादिङमा क्षति पुगेको छ।    रास्वपा सचिवालय बैठकका निर्णय:

वर्षा हुने क्रम बढेसँगै देशका विभिन्न स्थानमा बाढी-पहिरोको जोखिम हुने सम्भावना पनि बढेको छ।    बाढी पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार आज (आइतबार) काठमाडौँसहित देशका ३७ जिल्ला र त्यसआसपासका खोला/नदीमा आकस्मिक बाढी आउने सम्भावना देखिएको छ।    बाढी महाशाखाले भनेको छ, ‘आज संखुवासभा, सोलुखुम्बु, दोलखा, रामेछाप, सिन्धुपाल्चोक, काभ्रेपलाञ्चोक, काठमाडौँ, भक्तपुर, ललितपुर, रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, मकवानपुर, पर्सा, बारा, गोरखा, मनाङ, मुस्ताङ, लमजुङ, तनहुँ, कास्की, पर्वत, स्याङ्जा, पाल्पा, गुल्मी, बागलुङ, चितवन, नवलपरासीपूर्व, नवलपरासीपश्चिम, रुपन्देही, सुर्खेत, दैलेख, अछाम, डोटी, डडेल्धुरा, कैलाली ,कञ्चनपुर र आसपासका जिल्ला भई वहने ससाना नदीहरूको बहाब उल्लेख्य बढ्ने र आकस्मिक बाढीको मध्यम जोखिमको सम्भावना छ।’   बाढीबारे विस्तृत जानकारी तल

नागढुंगा-सिस्नेरी सुरूङमार्ग उद्घाटन भएको छ। आइतबार बिहान विशेष समारोह गरी नेपालकै पहिलो आधुनिक सुरूङमार्ग उद्घाटन गरिएको हो।   पूर्वाधार विकास मन्त्री सुनिल लम्साल, नेपालका लागि जापानी राजदूत मायदा तोरु र जापान अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग नियोग (जाइका)का अध्यक्ष डा. तानाका अकिहिकोको उपस्थितिमा सुरूङमार्ग उद्घाटन भएको हो।   त्यसपछि मन्त्री लम्साल, जापानी राजदूत र जाइकाका अध्यक्षले सुरुङभित्र गाडी चलाएर सवारी आवागमनको उद्घाटन गरे।   सुरुङमार्ग पूर्ण रूपमा परीक्षण भएपछि केही दिन भित्रै सवारीसाधनलाई सञ्चालन हुनेछ। परीक्षण अवधिभर सुरुङमार्ग भएर सञ्चालन हुने सवारीसाधनले कुनै शुल्क तिर्नुपर्ने छैन।    कुल दुई हजार ६८८ मिटर लामो सुरुङमार्गमा सवारीसाधन सञ्चालन हुँदा निश्चित शुल्क तिर्नुपर्नेछ।   सडक विभागका अनुसार कार र भ्यानले काठमाडौँ भित्रिँदा ६५ रूपैयाँ र बाहिरिँदा ६० रूपैयाँ शुल्क तिर्नुपर्नेछ। मिनीबस, ट्रक र टिपरले काठमाडौंतर्फ आउँदा ११५ रूपैयाँ र बाहिरिँदा ८० रूपैयाँ शुल्क बुझाउनुपर्नेछ।   यस्तै, बस, ट्रकले काठमाडौं आउँदा २६० रूपैयाँ र बाहिरिँदा २०० रूपैयाँ शुल्क तिर्नुपर्नेछ। पैदलयात्री, दुईपाङ्ग्रे र तीनपाङ्ग्रे सवारीले सुरुङमार्ग प्रवेश पाउने छैनन्।   सुरूङमार्ग सात वर्षअघि २०७६ कात्तिक ४ गते तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले शिलान्यास गरेका थिए।

अमेरिकाले शनिबार राति इरानमा फेरि भीषण हवाई हमला गरेको छ।   अमेरिकी केन्द्रीय कमान्ड (सेन्टकम) ले इरानका लगभग १४० सैन्य प्रतिष्ठानलाई निसाना बनाइएको बताएको छ।   सेन्टकमका अनुसार इरानले हर्मुज स्ट्रेटमा साइप्रस झन्डावाला कन्टेनर जहाजमा आक्रमण गरेपछि जवाफी हमला गरिएको हो।   जहाजमा आगो लागेको छ भने इन्जिनमा व्यापक क्षति भएको छ। र, चालक दलका एक सदस्य बेपत्ता भएका छन्।   उता इरानले भने अनधिकृत रूपमा जहाज प्रवेश गर्न थालेपछि हर्मुज जलमार्ग अनिश्चितकालका लागि बन्द गरिएको बताएको छ।    सेन्टकमले एक्समा जारी गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘व्यावसायिक जहाजमा यसअघि गरिएको हमलाका बेला जवाफदेहिता निर्धारण गरिसकेपछि पनि इरानलाई सम्झौता पालना गर्ने अर्को अवसर दिइएको थियो, तर यो फेरि असफल भयो।’   अमेरिकाका रक्षामन्त्री पिट हेगसेथले सेन्टकमको विज्ञप्ति सेयर गर्दै लेखेका छन्, ‘इरानले गलत निर्णय गर्‍यो। अब उसले मूल्य चुकाउनुपर्नेछ।’   यसैबिच इरानले बदलामा कुवेत र बहराइनमा रहेका अमेरिकी सैन्य अड्डामा ड्रोन आक्रमण गरेको इरानको सरकारी टीभी आईआरआईबीले जनाएको छ।

भेनेजुएलामा भूकम्पमा परी मृत्यु हुनेको संख्या ९२० पुगेको छ।   गत बुधबार राति ७.२ र ७.५ म्याग्नेच्युडको शक्तिशाली भूकम्प जाँदा मृत्यु हुनेको संख्या शनिबारसम्म ९२० पुगेको अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्था एसोसियटेड प्रेस (एपी)ले जनाएको छ।   भूकम्पमा परी ५१ हजार भन्दा बढी मानिसहरू बेपत्ता भएको पनि एपीले जनाएको छ। भूकम्पमा ठुल्ठूला भवनहरू भग्नावशेषमा परिणत भएको छ। सरकारी उद्धार टोलीको अभाव हुँदा नागरिकहरू आफै भग्नावशेष पन्छाएर आफन्तको खोजीमा जुटेका छन्।   उद्धार कार्यमा ढिलाइ हुँदा अझै भग्नावशेषमा जीवित फसेका मानिसहरूलाई बचाउने सम्भावना घट्दै गएको स्थानीयलाई उद्धृत गरेर एपीले लेखेको छ। शुक्रबार राति सरकारले सबैभन्दा बढी प्रभावित ला गुआइरा क्षेत्रमा प्रवेशमा कडाइ गरेको छ। उद्धार कार्यमा भीडभाड र ट्राफिकले अवरोध पुर्‍याउन थालेपछि सरकारी अनुमति बिना उक्त क्षेत्रमा प्रवेश गर्न नपाइने घोषणा गरिएको छ।   ला गुआइरामा आफ्ना परिवारका सदस्यहरूको खोजी गरिरहेकी नाजारेथ जिमेनेजले सरकार र अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँग भारी उपकरण उपलब्ध गराइदिन आग्रह गरेकी छन्।

रुकुम पश्चिम/पूर्वी रुकुम — पृथ्वी होटल व्यवसायी समिति पोखराले सञ्चालन गर्दै आएको “पोखरा जाऔं, प्रकृतिसँग रमाऔं” अभियान अन्तर्गत आज रुकुम पश्चिमको मुसिकोट र पूर्वी रुकुमको रुकुमकोटमा पर्यटन प्रवर्द्धनसम्बन्धी भेटघाट तथा अन्तरक्रिया कार्यक्रम आयोजना हुँदैछ।   समितिले गण्डकी प्रदेशसँगै देशका विभिन्न जिल्लामा पुगेर पोखराको पर्यटन प्रवर्द्धन, आन्तरिक पर्यटन विस्तार तथा व्यवसायिक सहकार्य अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्यसहित अभियान सञ्चालन गरिरहेको जनाएको छ।   यसअघि शुक्रबार बागलुङ बजारमा सम्पन्न कार्यक्रममा विभिन्न संघसंस्था, उद्योगी–व्यवसायी, पर्यटनकर्मी तथा स्थानीय जनप्रतिनिधिहरूको सहभागिता रहेको थियो।   कार्यक्रममा बोल्ने वक्ताहरूले पोखरा र बागलुङबीच पर्यटन सहकार्य, प्राकृतिक तथा धार्मिक गन्तव्यहरूको प्रवर्द्धन, पर्यटकको बसाइ अवधि लम्ब्याउने रणनीति र सेवा गुणस्तर सुधारका विषयमा धारणा राखेका थिए।   कार्यक्रममा “प्रकृतिसँग रमाऔं” भन्ने अवधारणालाई केन्द्रमा राख्दै पोखराको प्राकृतिक सौन्दर्य, तालतलैया, हिमश्रृंखला तथा सांस्कृतिक सम्पदाको प्रभावकारी प्रचार–प्रसार आवश्यक रहेकोमा जोड दिइएको थियो। होटल व्यवसायलाई समयानुकूल व्यवस्थित र प्रतिस्पर्धी बनाउन संयुक्त पहल आवश्यक रहेको सहभागीहरूको भनाइ थियो।   पृथ्वी होटल व्यवसायी समिति कास्कीका अध्यक्ष मोतीप्रसाद श्रेष्ठले पर्यटन पुनरुत्थान, अन्तरजिल्ला सहकार्य र पोखरालाई अझ आकर्षक पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा स्थापित गर्ने उद्देश्यले अभियान सञ्चालन गरिएको बताए।   आज मुसिकोट र रुकुमकोटमा हुने अन्तरक्रिया कार्यक्रममा स्थानीय होटल व्यवसायी, पर्यटनकर्मी, उद्योगी–व्यवसायी तथा सरोकारवालाहरूको सहभागिता रहने आयोजकले जनाएको छ।

लेबनानको राष्ट्रिय समाचार एजेन्सी (एनएनए) र  अल जजिराले उद्धृत गरे अनुसार दक्षिणी लेबनानमा भएको पछिल्लो इजरायली आक्रमणमा एक पत्रकारसहित पाँच जनाको मृत्यु भएको छ ।   रिपोर्टका अनुसार, सुरुमा दक्षिण लेबनानको एट–टिरी गाउँमा एउटा गाडीलाई लक्षित गरी गरेको इजरायली आक्रमणका कारण गाडी भित्र रहेका दुई जनाको मृत्यु भएको थियो ।   इजरायली सेनाले दक्षिणी लेबनानमा दुई वटा गाडीलाई लक्षित गरी आक्रमण गरेको बताएको छ ।    यसैबिच, लेबनानको राष्ट्रिय समाचार एजेन्सीलाई उद्धृत गरी अल जजिराले रिपोर्ट गरे अनुसार, एट–टिरी गाउँको भवनमा भएको हवाई आक्रमणमा एक जना पत्रकारको घाइते भएको केहि समय पछि मृत्यु भएको हो।    लेबनानका सूचना तथा सञ्चार मन्त्री पल मोर्कसले पत्रकारहरूमाथि भएको इजरायली आक्रमणको निन्दा गरेका छन् ।   सामाजिक सञ्जालमा मोर्कसले पत्रकारहरूको सुरक्षा र कामको स्वतन्त्रताको ग्यारेन्टी तुरुन्तै सुनिश्चित गर्ने आवश्यकतालाई पुष्टि गर्दै यस घटनाको जिम्मेवार इजरायल भएको बताए ।   यस अघि, इजरायली डिफेन्स फोर्स (आइडिएफ)ले हिज्बुल्लाहले युद्धविराम उल्लङ्घन गरेको दाबी गरेपछि दक्षिणी लेबनानमा आफ्नो सेना र वायुसेनाले आक्रमण गरेको बताएको थियो ।   आइडिएफले विज्ञप्ति जारी गर्दै दक्षिणी लेबनानको सालुकी क्षेत्रमा घटना भएको बताएको छ, जहाँ आइडिएफले सम्भावित खतरा पत्ता लगाएको दाबी गरेको छ ।  

तनहुँ ।   गाउँ पर्यटनलाई आर्थिक उपार्जन र रोजगारीको मुख्य स्रोत बनाउने उद्देश्यका साथ तनहुँको बन्दिपुरमा ‘गाउँ पर्यटन मेला २०८३’ आयोजना हुने भएको छ ।   नेपाल पर्यटन बोर्ड गण्डकी प्रदेश र बन्दिपुर गाउँपालिकाको संयुक्त आयोजनामा वैशाख १८ र १९ गते मेला हुन लागेको आइतबार पोखरामा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमार्फत जानकारी दिइएको हो ।   सो मेलाको तयारी सुरु भइसकेको नेपाल पर्यटन बोर्ड गण्डकीका प्रमुख मणिराज लामिछानेले बताए ।   नेपाल सरकारको १६ औं योजनाले वार्षिक २५ लाख पर्यटक भित्राउने र कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) मा पर्यटनको योगदान ७ प्रतिशत पु¥याउने लक्ष्य राखेको सन्दर्भमा यो मेला महत्वपूर्ण हुने लामिछानेको भनाई छ ।   उनका अनुसार यसअघिका संस्करणहरु पोखरा केन्द्रित हुँदै आएका कार्यक्रमहरूलाई विकेन्द्रीकरण गर्दै पहिलोपटक ऐतिहासिक पर्यटकीय नगरी बन्दिपुरमा आयोजना गर्न लागिएको हो ।   पहाडकी रानीका रूपमा परिचित बन्दिपुरमा ‘बन्दिपुर भ्रमण वर्ष २०२५’ समेत सम्पन्न भई पुन: भ्रमण वर्ष घोषणा गरिएको बताउँदै मेलाले पर्यटनलाई थप उचाइमा पु¥याउने गाउँपालिकाको विश्वास छ ।   २ दिन चल्ने सो मेलामा ३० भन्दा बढी सामुदायिक होमस्टे तथा गाउँ पर्यटनसँग सम्बन्धित फर्महरूको सहभागिता रहने छ ।   यस्तै मेलाको मुख्य आकर्षणका रूपमा बी–टु–बी र बी–टु–सी कनेक्टिभिटी रहेको बताउँदै बन्दिपुर गाउँपालिका प्रमुख सुरेन्द्र बहादुर थापाले बताए । ‘यस कार्यक्रमले गाउँका साना पर्यटन व्यवसायीलाई सहरी बजार र ठूला एजेन्सीहरूसँग सिधै जोड्ने प्लेटफर्म प्रदान गर्नेछ,’ उनले भने ।   उनले ‘गाउँ पर्यटनबाट समृद्धिको यात्रा’ र ‘बन्दिपुर पर्यटन: हिजो, आज र भोलि’ विषयमा प्यानल छलफल (बहस) हुने जानकारी दिए ।   गाउँ पर्यटन प्रवद्र्धन मञ्च नेपाल (भिटोफ) गण्डकीको सह–आयोजनामा हुने यस मेलालाई पर्यटनको राजधानी गण्डकी प्रदेशको समृद्धिसँग जोड्ने लक्ष्य लिइएको भिटोफ गण्डकीकी अध्यक्ष शोभा सापकाेटाले बताइन् ।   उनले मेलामा विभिन्न जातजातिका सांस्कृतिक प्रस्तुति, होमस्टेका स्टलहरू र सूचना सामग्री वितरणका कार्यक्रम पनि तय गरिएको सुनाइन् ।   कार्यक्रममा पर्यटन व्यवसायी, नीति निर्माता, स्थानीय जनप्रतिनिधि, स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटकका साथै कलेज तथा विद्यालयका विद्यार्थीहरूको सहभागिता रहने आयोजकको अपेक्षा छ । मेलालाई बन्दिपुर क्षेत्रीय होटल संघ, पोखरा पर्यटन परिषद्, होमस्टे महासंघ गण्डकी र रेवान तनहुँले सहयोग गरेका छन् ।